Nevşehir, Kapadokya Blog

Kapadokya’da paleolitik döneme ilişin izlere pek az rastlanmakla birlikte, bugüne kadar elde edilen veriler bu izlerin erken paleolitik dönemden çok son paleolitik döneme ait olduğunu göstermektedir. Paleolitik dönemden sonra volkan patlamalarının uzun süre insan yerleşimine müsaade etmediği sanılmaktadır. Bu dönem Neolitik döneme kadar devam eder. Bölgede yapılan arkeolojik çalışmalarda neolitik dönemden başlayan bir çok yerleşme tesbit edilmişti. Örneğin Nevşehir, Ürgüp yakınlarında (Avla Tepesi) neolitik döneme ait taş aletler bulunmuştur.

Acemhöyük kazılarında İ.Ö. 6.-7. yüzyıla ait izlere, Hitit ve Bronz çağa ait eserlere rastlanmıştır. Kapadokya’da ilk yerleşik izleri oldukça eski tarihlere uzanır. İnsanlığın avcılık ve toplayıcılıkla geçindiği döneme ait izlere rastlanmamasında volkanik patlamaların yanısıra, Kapadokya’nın yaşayan doğasının sonucu, mekanların bir sonra gelenler tarafından genişletilip tekrar yerleşime sahne olmasıyla izlerin silinmesinden kaynaklanmaktadır. Sulucakaracahöyük, Topaklı Höyük gibi alanlarda yapılan arkeolojik çalışmalar Hititler’den Bizans dönemine kadar geçen süre içinde bölgede çeşitli kültürlerin (Hitit, Frig, Roma, Geç Roma) yaşadığını göstermektedir. Bu döneme ait izler ancak topluluklar tarafından kulanılan eşyalarda görülebilir. Neolitik şehri Çatalhöyük’te Kapadokya’nın tarihi başlar. İ.Ö. 5000-4000 arasında Kapadokya’da küçük krallıklar yaşamıştır.

Kapadokya’nın bilinen ilk halkları, Luviler ve Hititler’dir. Bölgede İ.Ö. 2500 sonlarında Asurlar ticaret kolonileri kurmuşlardır. Anadolu’nun geçek yazılı tarihini anlatan en eski belgeler Asur ticaret kolonilerinden kalmış olan Kapadokya tabletleridir. Kapadokya’nın “Güzel At Yetiştirilen Ülke – Güzel Atlar Ülkesi” anlamına gelen adı da Asurların mirasıdır. Asurlar’ın Katpatuta adını verdiği bölge Persler döneminde Kapadokya adını almıştır. M.Ö.6.yy.’da bölgeye egemen olan Persler, Hititler’den bu yana belki de dünyanın tek at üretim çiftliği olan bu yöreye, Güzel Atlar Ülkesi anlamına gelen “Katpatukya” adı ile anılır.

Erken Bronz Çağı sonlarında (İ.Ö 3200-1650) bölgenin özellikle Avanos ve Kültepe’nin önemli bir ticaret merkezi olduğunu Asur’lu tüccarlardan kalan pişmiş topraktan yapılmış ticaret mektuplarından öğrenmekteyiz. Asur’lu tüccarların mektuplarında Kızılırmak yayı içinde kalan bu bölgeden Hitit ülkesi olarak söz edilmektedir. Asur Ticaret kolonilerinin dönemi, İ.Ö. 1850-1800 yılları arasında sona ermiştir. Hititler’in Kafkaslar üzerinde Anadolu’ya geldikleri tezi genel kabul gören bir tezdir. Kapadokya, Hitit İmparatorluğu’nin yükselme çağında (1750′lerde) Kral Şubbiluliyuma tarafından fethedilerek, Hititler’in “Aşağı Memleket” sınırlarına dahil olmuş, yaklaşık 500 yıl Hiitler’in elinde kalmıştır. Yerleşik hayata geçişle birlikte, yerleşim birimleri arasında temel ihtiyaçların karşılanması için ticaret ve benzeri ilişkiler doğmuş , temel ihtiyaç maddelerini üreten birimler önemli merkezler haline gelmişlerdir.

Asurlular, Anadolu’nun çeşitli yerlerinde Karum adı verilen ticaret merkezlerini kurmuşlardır. Bunların en önemisi Kapadokya sınırlarında yer alan Kültepe Karumudur. Kültepe civarındaki Mazaka şehri (Kayseri) ticaret bakımından Kneş’in yerine geçmiştir. Mezopotamyalı Asurlarla Hititler arasında ticari ilişkiler gelişmiş olmakla birlikte, Asurlar’ın il üzerinde bir etkisi yoktur. Bu bize, Asurlularla Hititler’in birbirine karışmadığını gösterir.