gönderen anka567 » 10.10.2006, 21:27
Yörede yerleşimin M.Ö. 7000-5500 yılları arasındaki Neolitik Çağ’da başladığı tahmin edilmektedir. M.Ö. 17 – 12.y.y. arasında Hititlerin yurdu olan yöreye daha sonra Frigler yerleşti. Sıra ile Kimmelerin, Medlerin, Perslerin, Kapadokya Krallığının, Pontus Krallığının ve Büyük Dikran’ı yönetiminde kaldıktan sonra M.S. 17 yılında bütün Kapadokya ile birlikte Roma’ya bağlandı. Sasani ve Arapların saldırılarından sonra 11. y.y’da Anadolu Selçuklu’ları bölgeye egemen oldu. 15.y.y. da ise bölge hakimiyeti Osmanlı Devleti’ne geçti. Belde, Güvercinlik, Karayatak ve Fırınasma vadilerinin birleşme yerinde bulunduğundan bugün ‘Çat’ adıyla anılmaktadır. Her üç vadiden de bahar aylarında küçük bir dere akmaktadır. 650 hane bulunan Çat’ın bugünkü nüfusu 2700’dür. Milyonlarca yıl önce çok sayıdaki volkanların patlaması sonucu yöre 100-150m. Kalınlığında tüfle kaplanmış, vadi yamaçlarından inen sel sularının ve rüzgarın,tüflerden oluşan bu yapıyı aşındırmasıyla ‘Peribacası’ adı verilen ilginç oluşumlar ortaya çıkmıştır. Çat Vadisindeki peribacalarının en önemli özelliği, Göreme, Zelve ve Ürgüp’te bulunan şapkalı ve sütun biçimli peribacalarından farklı oluşudur. Çat’ın peribacaları kimi zaman fantastik biçimlere bürünmüş bir arslana, bir kuşa, timsaha ya da bir balığa, kimi zaman da taşlaşmış dinazorlara benzetilmektedir. Vadi boyunca boyama sanatının yasak olduğu dönemlerde kayalar içine oyulmuş irili ufaklı kiliseler bulunmaktadır. Beldenin 3 km. güneyinde Örenönü - Koyak kepezi mevkiinde çok sayıda burada yaşamış olan kişilere ait mezarlar bulunmaktadır. İlginç peribacaları ve kaya kiliselerinin dışında Çat vadilerinin bir başka özelliği de vadilerin yamaçlarına oyulmuş çok katlı güvercinliklerdir. Geçtiğimiz yüzyılda cephesi yöresel yöresel sanatçılar tarafından zengin folklorik bezeme ile boyanmış güvercinlikler gübre elde etmek amacıyla inşa edilmiştir. Çat beldesinin bu ilginç vadileri, gerek yürüyüş ve bisiklet gerekse at turları için son derece uygun doğal patikalara sahiptir. Belde halkının uğraşı alanı tarımdır. Tarımda bağcılık önemli bir yer tutar. Toprak yapısı itibarıyla ülkemizde önemli kalitede şaraplık üzüm Çat’ da yetiştirilmektedir.